Menu
STEFAN ZWEIG SATRANÇ UZUN ÖZET (DETAYLI ÖZET)

STEFAN ZWEIG SATRANÇ UZUN ÖZET (DETAYLI ÖZET)

                                       SATRANÇ

                                (STEFAN ZWEIG)

  Öncelikle kitabı önemli kılan en önemli olay; yazar Stefan ZWEIG'in 1942 yılında savaşlar yüzünden karısı ile birlikte intihar etmeden önce yazdığı son eser olmasıdır.

 

  ADI: SATRANÇ


  YAZAR: Stefan ZWEIG


  SAYFA SAYISI: 71


  YAYIN EVİ: CAN SANAT YAYINLARI


 


  ÇEVİRİ: Ayça SABUNCUOĞLU


  BASIM YILI: 2001

 

ÖZET:

  Gece yarısı New York'tan kalkıp Buenos Aires'e gidecek olan geminin son saatlerindeki telaş vardı. Birden gemini girişini gazeteciler sardı fotoğraflar çekiliyordu orada ünlü satranç şampiyonu Czentovıc vardı. Czentovıc daha 12 yaşındayken balıkçı olan babasını geminin ezmesi ile kaybetmişti ve onun bakımını kasbanın yaşlı papazı üstlenmişti Czentovıc çok konuşan, eğlenen akıllı bir çocuk değildi ne denirse yapan fakat boş olduğunda sadece oturan saf bir çocuktu.Birgün papaz akşam üstü piposunu yakmış kapısının önünde arkadaşı ile satranç oynarken bir cocuk geldi ve annesnin ölüm döşeğindeolduğunu söyledi papaz apar topar çcouk ile birlikte gitti satrança tahtasına bakan Czentovıc papazın arkadaşı tarafından satranç oynamaya davet edildi, adam onun oynayamayacağından emindi fakat oyunu kaybettti papaz dönünce bu özelliğini papaza anlattı, papaz onun geri zekalı olduğunu bildiğinden tek becerisinin bu olduğunu biliyordu ve ertesi gün onu kasbay indirdi kasabada herkezi yenen çocuk satranç meraklısı zengin Kont Simczic'in evine davet edildi ve onuda yendi bunun üzerine kont onu Viyanadaki büyük satranç ustalarının yanına götürebileceğini söyledi.Czentovıc daha on yedisine girmeden bir düzine ödül kazandı ünü git gide atrıyordu ve ünlü satranç ustaları tarafından kıskanılıyordu.

 

 

 

  Czentovıci yazraın arkadaşı bir anda parayı bulan ve bununla birlikte şımaran bir fakir insan olarak görüyordu, onu sabit fikirli tek yeteneğinin satranç oynamak olduğunu dünüyordu.Yazar gemide bulunduğu sürede onunla tanışmak istiyordu yavaş yavaş ona sokularak tanışmak istedi ama bunun imkansız olduğunu fark etti. SOnrasında onu kendi oyununda avlayarak yanına çekmek isteyen yazar barda oturup karısı ile satranç oynamaya başladı ama daha altı hamle bile yapmadan bir adam onları izlemeye başladı sonrasında oynamak için izin istedi bu McConnor'du İskoç bir yol mühendisiydi petrol yataklarından büyük bir servete elde etmişti, McConnor kaybetmeyi bilmeyen zengin tiplerdendi her kaybettiğinde Rövanş isteyen kaybettikçe hırslanan birisiydi. Yazar üçüncü günde amacına kısmen ulaşmıştı Czentıvıc onların satranç masasına bakmıştı amam oynayışlarından dikkate alınacak bir durum olmadığını fark etmişti bile, McConnor bu duruma sinirlenip dünya şampiyonu iile kesinlikle bir el maç yapması gerktiğini söyledi ve arkasından gitti on beş dakika sonra geri geldi ve olanları anlattı; Czentovıc ile bir el maç yapmak istediğini söyledi fakat o bunu kabul etmedi menajeri ile konuşmasını söyledi menajeri onun ile oyun oynamanın bedelnin ikiyüz elli dolar olduğunu söyledi. Ertesi gün sigara salonunda saat 3'te maç yapacaklarını söyledi ertesi gün birkaç satrançtan anlayan bey ile toplanmışlardı Czentovıc yavaşça gelip kendini tanıtmadan ''benim kim olduğumu biliyorsunuz'' dedi ve oyuna başladılar. Czentovıc çok sayıda satranç olmadığından herkesle tek tek oynamk yerine herkeze karşı tek oynamayı, on dakika süre sınırı olmasını söyledi ve zil yerine bardağa vurulmasını söyledi  herkez bu dediklerine uydular ve Czentovıc siyah rengi seçti ilk hamlesini yapıp çekildi.Kaybettiler bir avuç satrançtan uzak insan olduklarını biliyorlardı sinirlenmişlerdi fakat kaybettikleri için değil Czentovıc'in tavırlarına, McConnor birden Rövanş diye bağırdı, bir beyefendi bir psikopata dönmüştü,  yeniden kaybetmişerdi fakat etraflarındaki kalabalık artmıştı ve heyecan yükseliyordu McConnor tekrar maça başladı hep birlikte ona karşı oynuyorlardı tam vezir ile hamle yapacakken kalabalıktan birisi ''Allah aşkına dur'' dedi McConnor'a yapması gerekenleri ona söylüyordu bu adam öyleki dokuz hamle ötesini hesaplayabilen bir adamdı McConnor adamın dediğini yaptı ve bardağa vurdular Czentovıc geldi ve adamın dediği hamleyi yaptı Czentovıc aralarında iyi birinin olduğu fark etmiş gibi onları süzdü maçın sonucu berabere bitti.

 

Czentovıc üçüncü maçı isteyip istemediklerini sordu onlar McConnor ''elbette'' diye cevapladı fakar adama bu sefer siz bire bir oynamlısınız dedi. Adam şaşırdı ve ürkek bir sesle ''ben oynayamam... asla... 25 yıldır oynamıyorum bu oyunu... oyununuza karıştığım için özür dilerim..'' dedi ve gitti.

 

Czentovıc alaylı şekilde kalktı ve yarın saat üçte isterlerse maç yapabiliriz dedi McConnor bu adamı bulup yarın tekrardan maç yapmaları gerektiğini söyledi ve maaliyeti kendisinin karşılayacağını söyledi yabancının avusturyalı olduğunu öğrenen yazar kendisininde Avusturyalı oldundan onu ikna etmemin kendisine düştüğünü söyledi ve onu kısa zamanda buldu, ona nereli olduğunu sordu isminin dr. B olduğunu Avusturyanın soylu ailelerinden olduğunu soy adının Schubert olduğunu söyledi, yazar soy adını tanıdı.       

 

            Sonrasında dr.b bu rövanşı işitince afalladı fakat kabul etti.Kendisine güvenmemeleri gerektiğini 20 yıldır satranç taşına elinin değmediğini söyledi. McConnor buna canı gönülden inanmıştı çünkü adam iyi ve saftı.

 

            DrB. Olayları anlatmaya başladı Babasıy birlikte işlettikleri avukatlı brosunda çalıştığını, kralın ve kilisenin işlerini yürüttüğünü monarşinin yıkılmaya çalışıldığı dönemde işlerinden dolayı çok fazla bilgi bildiğini söledi, her yerde ajanlar olduğunda dikkat çekmemek için bir büro görevlisi tutma fikrine kapıldılar aldıkları büro görevlisinin mektupları ve haberleri okuması yasaktı fakat ajan olan bu yeni görevli arkasından işler çevrildiğini anladı ve mektuplardan birini okudu Dr B. Anlamadı bile şüphelenmemişti .

Hitler başa geçmişti ve ssler Dr B’nin kapısına dayanmışlardı neyseki son anda önemli kağıtları yakmıştı.

 

            Sonrasında DrB. Bir sigara yaktı, Devam etti kendisinin toplama kamplarına değil ayrı bir grupta Nasyonal Sosyalistlerin eline düştüğünü para ve bilgi toplamaya çalıştıklarını söyledi. Bu ayrı grubu güzel sıcak bir otele kapadılar ve herkese bir oda verdiler kapı kilitli odada bir pencere, leğen,duvar, masa, sandalye, yatak ve kapı Nasyonel Sosyalistlerin amacı dayakla işkenceyle bilgi almak değil akıl ile insanı ele geçirip bilgi almaktı, 14 gün boyunca orada kalan Dr B. Sonunda odadan çıkmıştı sorguya çekildi, çok tuzak ve şüpheci sorulara yanıt vermişti acaba gizli belgelermi bulmuşlardı diye düşünüyordu. Bu şekilde kaygılarla bilgi alınacağını biliyordu Dr B. Tam 4 ay oradakaldı ve kafayı sıyırmamak için kendine bir iş aradı ezberindeki şarkıları bağırarak söylüyordu, fakat bir gün dayanamadı ve gardiyanaın arkasından !!her şeyi anlatacağım’’ dedi fakat gardiyan duymadı.

 

            Zaman geçti ve 27 temmuzda tekrar sorguya çağrıldı, sorgudan önce 2 saat kadar ayakta bekletiliyordu ve yorugun şekilde ağızdan laf alınmaya çalışılıyordu beklediği odadan çok memlundu çünkü başka bir yerdi ve farklı şeyler vardı askı ve cekettlre gözünü dikmişti kafayı sıyırmaya başladığından ceketlerin düğmelerini sayıyor ıslak yakalarını inceliyordu ve ceketleri incelerken birinin cebinde bir kitap gördü, uzun zamandır kitap görmüyordu, kitaba dokunma isteği bile onu heycanlandırıyordu ve gardiyana çaktırmadan askılığa yakalştı ve kitaba dokundu elleri buz kesmişti ve o sırada kitabı çalmak fikri aklına girdi kitabı çaktırmadan pantoluna sokuşturdu ve sorguya girdi sorgu kısa sürmüştü cehenneme gitmek ilk defa ona hoş gelmişti.

           

            Odaya girdi ve yatağa yattı ve yavaşça kitabı çıkarmaya başladı güzel bir eser bekliyordu fakat bir satranç kitabı çıktı çok sinirlendi 150 ustanın oyunlarının olduğu bir toplama kitaptı rakip olmada satraç bile oynayamazdı ne yapabilirdi Sonrasında düşündü ve çarşafının karelerini tahta ekmekleride taş olarak kullanmak aklına geldi başta tahtadaki harfleri vs. çözdü yavaş yavaş öğreniyordu ve kendisiyle oynuyordu başta heves olan bu iş bir sanata dönüşmüştü, kaybolan düşünme yetisini yeniden kazandı.

 

            Kendi kendine oynamanın, kendi gölgein üstünden atlamak olduğunu biliyordu. Siyah ya da beyazın kazanması onun için önemli değilken şimdi bir rekabet ve karmaşa bir taraf kaybedince üzülyor dğer taraf kazanınca eğleniyordu oysaki ikiside kendisiydi ve bir insanla oynamamiştı o yüzden kendine güvenilmesini istemiyordu.

 

            Bu günler boyunca iyice zayıflayıp halsizleşmişti su i,çmeye hali bile yoktu bir gün rahat bir yatakta uyandı ve hayal gördüğünü sandı fakat yavaşça doğruldu ve etrafına baktı, burası farklı bir yerdi o sırada bir hemşire yavaça yanına yaklaştı ‘’sakin olun beyefendi’’ bir yıldır kadın yüzü görmemişti ona hayranlıkla bakıyordu, bir zaman sonra bir doktor geldi ve merak edilecek bir şey olmadığını burada yanında güvende olduğunu söyledi ona .Uyurken söylediği c3, c4 rakamlarının ne olduğunu sordu ve gardiyan asalsdırdığını söyledi sonra buraya geldiğini anlattı.Doktor ne dediyse artık serbestti ve 14 gün içinde yurdu terk etmeliydi .

 

            O sırada gemide akşam yemeğinin zili çaldı tam 2 saat konuşmuşlardı, Dr b. İle ayrılan McConnor yemeğe giderken Dr b. Yanına geldi ve yalnızca bir maç yapabileceğini daha fazla yapıpta kendini tekrardan satranç ile hipnoz etmeyeceğini söyledi ve yalnızca kendisini deneyeceğini anlattı.

 

            Ertesi gün tam belirlenen saatte 3’te sigara salonunda toplandılar. Oyun başladı Czentovıc kaya gibi sert bir tavırla oynarken Dr B. Rhat ve sakin oynuyordu hamlelerini,

Zaman geçtikçe Dr B. Heyecanlnmaya başladı Czentovıc’in yavaş hamlelerini beklerken sabırsızlanıyor hemen karşılık veriyordu  o sırada atı oynayan Czentovıc’e karşı gülerek cevap veren Dr. B. Ye baktılar Czentovıc çok uzun zaman bekledi ve yavaşça eliyle tüm taşları düşürdü sonunda olmuştu şampiyon bilinmedik bir adama karşı havlu atmıştı .

            Czentovıc bir rövanşa ne dersin dedi ve Dr. B. Hemen kabul etti bu sefer Czentovıc heyecanlanan Dr B. Ye karşı çok yavaş şekilde oynuyor ve süresinin son zamanında hamle yapıyordu bu şekilde sabırsızlanan Dr .B. hata yaptı ve 2. turda kaybetti  ve Czentovıc ukalaca dalga geçercesine ‘’yazık oysaniki acemiliğine rağmen gayet yetenekli bir beydi’’dedi.

 

-SON-

İYİ ÇALIŞMALAR DİLERİM

YAZIM HATALARI DÜZELTİLECEKTİR.

METİN :MUAZ TURAN 

                                                                                 

Yorum At Lütfen Argo Kelimeler Kullanmayınız

0 Yorum